menu
W 1966 roku bomby wodorowe USA przez przypadek spadły na Hiszpanię, skaziły teren, a skutki trwają do dziś
W 1966 roku bomby wodorowe USA przez przypadek spadły na Hiszpanię, skaziły teren, a skutki trwają do dziś
17 stycznia 1966 roku nad hiszpańskim Palomares doszło do jednego z najbardziej niezwykłych incydentów zimnej wojny. Amerykański bombowiec B-52, lecący z czterema bombami termojądrowymi B28, zderzył się w powietrzu z samolotem-cysterną KC-135 podczas tankowania. W wyniku katastrofy wszystkie cztery bomby wypadły z maszyny na terytorium Hiszpanii.

Trzy bomby spadły na ląd, a czwarta do Morza Śródziemnego. Jedna z tych, które spadły na ziemię, została odnaleziona w dużej mierze nienaruszona. W przypadku dwóch pozostałych doszło do wybuchu ich konwencjonalnych ładunków, co nie wywołało eksplozji jądrowej, ale spowodowało rozrzucenie plutonu i skażenie okolicy. Bomba, która wpadła do morza, została odnaleziona dopiero po długiej akcji poszukiwawczej i wyłowiona po 80 dniach od katastrofy.

Najmocniej skażony obszar, na którym prowadzono zdzieranie wierzchniej warstwy ziemi, obejmował około 5,5 akra, czyli nieco ponad 2 hektary. To był najbardziej zanieczyszczony fragment większej strefy objętej monitoringiem po katastrofie. Po wypadku Amerykanie i Hiszpanie rozpoczęli akcję oczyszczania terenu. Skażoną ziemię zbierano, pakowano i wywożono do Stanów Zjednoczonych, a później przez lata prowadzono tam dalszy monitoring środowiskowy i zdrowotny. Program badań i nadzoru nad Palomares był realizowany wspólnie przez USA i Hiszpanię jeszcze długo po samym incydencie.

Mimo upływu sześciu dekad temat nie został całkowicie zamknięty. Według opisu opublikowanego przez El País w grudniu 2024 roku, w Palomares nadal pozostaje około 50 tys. m sześc. skażonej ziemi, a część terenu wciąż jest objęta ograniczeniami. Oznacza to, że skutki katastrofy z 1966 roku są widoczne do dziś.

Beczki skażonej gleby przygotowywane do wywiezienia do Stanów Zjednoczonych w celu przetworzenia. Źródło: United States Air Force, Public Domain, Wikimedia Commons.

Beczki skażonej gleby przygotowywane do wywiezienia do Stanów Zjednoczonych w celu przetworzenia. Źródło: United States Air Force, Public Domain, Wikimedia Commons.
Reklama

Odzyskana bomba termojądrowa wyeksponowana na rufie okrętu ratunkowego USS Petrel. Źródło: Unknown author - United States Navy, Public Domain, Wikimedia Commons.

Odzyskana bomba termojądrowa wyeksponowana na rufie okrętu ratunkowego USS  Petrel. Źródło: Unknown author - United States Navy, Public Domain, Wikimedia Commons.

Obudowy dwóch bomb atomowych B28 można oglądać w Narodowym Muzeum Nauki i Historii Jądrowej w Albuquerque. Źródło: Marshall Astor from San Pedro, United States - NAM---Palomares-bombs, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons.

Obudowy dwóch bomb atomowych B28 można oglądać w Narodowym Muzeum Nauki i Historii Jądrowej w Albuquerque. Źródło: Marshall Astor from San Pedro, United States - NAM---Palomares-bombs, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons.

TWOJA REAKCJA?

Rozmowy na Facebooku