Kanada coraz wyraźniej szuka partnerów, którzy pozwolą jej zmniejszyć gospodarczą i strategiczną zależność od Stanów Zjednoczonych. Rząd premiera Marka Carneya oficjalnie mówi o dywersyfikacji partnerstw oraz zwiększaniu strategicznej autonomii kraju.
W tle są coraz trudniejsze relacje z administracją Donalda Trumpa, spory handlowe i amerykańska polityka celna. Jeszcze przed wizytą w Strasburgu Carney zapowiadał budowę z UE „unikalnego sojuszu bezpieczeństwa i gospodarczego”, podkreślając jednocześnie, że Kanada nadal chce współpracować z USA, ale jako bardziej niezależny partner.
W środę Ursula von der Leyen poszła o krok dalej.
Podczas orędzia o stanie Unii Europejskiej, którego na sali słuchał Carney, zaproponowała, aby Kanada została pierwszym w historii „członkiem stowarzyszonym” UE. Unia i Kanada mają przejść od obecnej umowy handlowej CETA do szerszego „Alliance for the Future”, obejmującego m.in. przemysł obronny, energetykę, surowce krytyczne, baterie, AI, technologie kwantowe, cyberbezpieczeństwo i Arktykę. To na razie propozycja, a nie przyjęcie Kanady do UE. Co szczególnie istotne, formalny status „associate member” nie istnieje obecnie w traktatach unijnych, więc jego dokładne prawa, obowiązki i podstawa prawna dopiero musiałyby zostać uzgodnione. Sama Komisja Europejska określa pomysł jako pierwszy tego rodzaju.
Donald Trump zareagował na tę propozycję bardzo ostro. Nazwał perspektywę zostania przez Kanadę członkiem stowarzyszonym UE „laughable”, czyli „śmieszną”
Samą Kanadę określił jako fatalnego partnera handlowego. Zagroził również Europie konsekwencjami gospodarczymi. Powiedział, że jeśli uzna działania UE w tej sprawie za wrogie wobec Stanów Zjednoczonych, może odpowiedzieć „bardzo poważnymi” lub „bardzo wysokimi” cłami, a także ograniczeniami handlowymi w niektórych obszarach.
